Nzira yekutsvaga yeSMART convergence yekuona kuti kubatanidzwa mukugadzira nzira yekutarisa nekuzivisa vanhu kuti ipe ruzivo rweyambiro yekutanga kuderedza njodzi dzenjodzi. Chikwereti: Natural Hazards and Earth System Sciences (2023). DOI: 10.5194/nhess-23-667-2023
Chidzidzo chitsva chinoburitsa pachena kuti nharaunda dzinofanira kubatanidzwa mukugadzira hurongwa hwekuyambira vanhu nekukurumidza kunogona kubatsira kuderedza njodzi dzinowanzo konzerwa nemafashamo pavanhu nepfuma—kunyanya munzvimbo dzine makomo uko zviitiko zvemvura zvakanyanya zviri dambudziko "rakaipa".
Mafashamo ari kuwanda uye anokuvadza hupenyu nepfuma yevanhu vasina dziviriro, asi vaongorori vanotenda kuti kushandisa nzira yeSMART (ona mufananidzo uri pamusoro) kutaurirana nevaya vanogara munzvimbo dzakadaro kuchabatsira kuratidza zviri nani njodzi iri kuuya kubva kumafashamo.
Masayendisiti anotenda kuti kubatanidza ruzivo rwemamiriro ekunze neruzivo rwekuti vanhu vanogara sei uye vanoshanda sei munzvimbo dzakadaro, zvichabatsira vatariri venjodzi, nyanzvi dzemvura, uye mainjiniya kugadzira nzira dziri nani dzekupa nyevero pamberi pemafashamo makuru.
Vachiburitsa zvavakawana muNatural Hazards neEarth System Sciences, timu yekutsvagisa yepasi rose inotungamirwa neYunivhesiti yeBirmingham inotenda kuti kubatanidza sainzi, mutemo uye nzira dzinotungamirwa nenharaunda dzemunharaunda zvichabatsira kugadzira sarudzo dzezvakatipoteredza dzinoenderana zviri nani nemamiriro enzvimbo.
Munyori pamwe chete Tahmina Yasmin, Postdoctoral Research Fellow paYunivhesiti yeBirmingham, akati, "Dambudziko 'rakaipa' idambudziko remagariro evanhu kana retsika iro rakaoma kana risingabviri kugadzirisa nekuda kwehunhu hwaro hwakaoma uye hwakabatana. Tinotenda kuti kubatanidza sainzi yemagariro evanhu nedata remamiriro ekunze kuchabatsira kuona zvikamu zvisingazivikanwi zvepuzzle pakugadzira sisitimu yekuyambira pakutanga.
"Kushanda pamwe chete nevanhu vemunharaunda zviri nani uye kuongorora zvinhu zvemagariro evanhu zvakaonekwa nevanhu vemunharaunda vari panjodzi - semuenzaniso, kugara kwevanhu zvisiri pamutemo pamhenderekedzo dzenzizi kana nzvimbo dzisina kurongeka - zvichabatsira avo vane hurongwa hwekusimudzira tsika kuti vanzwisise zviri nani njodzi dzinokonzereswa nemamiriro ekunze aya uye kuronga nzira dzekugadzirisa matambudziko emafashamo nekuderedza njodzi dzinopa nharaunda dziviriro iri nani."
Vaongorori vanoti kushandisa nzira yeSMART kunobatsira vagadziri vemitemo kuratidza kushaya simba kwenharaunda nenjodzi, nekushandisa seti yenheyo dzakakosha:
● S= Kunzwisisana kwenjodzi kuri kuita kuti boka rega rega revanhu munharaunda rimiririrwe uye nzira dzakasiyana-siyana dzekuunganidza data dzishandiswe.
● M= Kutarisa njodzi uye kugadzira masisitimu ekunyevera anovaka kuvimbana uye kuchinjana ruzivo rwakakosha rwenjodzi—zvichibatsira kuchengetedza sisitimu yekufanotaura.
● A= KuvakaAkungwarira kuburikidza nekudzidziswa uye mabasa ekuvandudza kugona izvo zvinopa kunzwisisa kweruzivo rwemamiriro ekunze chaiwo uye ruzivo rwekunyevera nezvemafashamo.
● RT= Kuratidza kuronga kwachoRzviito zvekupindura paTShandisa nguva yakazara nehurongwa hwakakwana hwekutarisira njodzi uye kubvisa vanhu munzvimbo dzine njodzi zvichibva payambiro yakapihwa neEWS.
Munyori pamwe chete David Hannah, Purofesa weHydrology uye Sachigaro weUNESCO muWater Sciences paYunivhesiti yeBirmingham, akati, "Kuvandudza kuvimba kwenharaunda mumasangano ehurumende uye kufanotaura kwakatarisana netekinoroji, ukuwo uchishandisa nzira dzinotungamirwa nenharaunda dzekuunganidza ruzivo munzvimbo dzine data shoma kwakakosha mukudzivirira vanhu vasina dziviriro."
"Kushandisa nzira iyi yeSMART kubatanidza nharaunda mukugadzira nzira dzekuyambira dzinobatanidza vanhu vose uye dzine chinangwa pasina mubvunzo zvichabatsira kukudziridza kugona, kugadzirisa mamiriro ezvinhu, uye kusimba mukutarisana nematambudziko makuru emvura, akadai semafashamo nekusanaya kwemvura, uye kuwedzera kwekusaziva pasi rose."
Mamwe mashoko:Tahmina Yasmin nevamwe, Kutaurirana kupfupi: Kubatanidzwa mukugadzira sisitimu yekuyambira nekukurumidza yekutsungirira mafashamo, Njodzi dzechisikigo neSainzi yeSisitimu yeNyika (2023).DOI: 10.5194/nhess-23-667-2023
Yakapihwa naYunivhesiti yeBirmingham
Nguva yekutumira: Kubvumbi-10-2023